tepel borstvoeding

Je tepel bij borstvoeding: verzorging, pijn en veranderingen

Je tepel kan bij borstvoeding gevoeliger worden of van vorm en kleur veranderen. Een kort gevoelig gevoel bij het aanhappen komt voor, vooral in het begin. Pijn die aanhoudt, kloven of een tepel die na het voeden vervormd is, zijn redenen om naar de oorzaak te kijken.

Ook met platte of ingetrokken tepels kun je vaak borstvoeding geven. Heb je pijn of lukt het drinken niet goed, dan kan een lactatiekundige met je meekijken.

Wat gebeurt er met je tepel bij borstvoeding?

Een baby drinkt niet alleen aan de tepel. Hij neemt ook een deel van de tepelhof, de donkere huid rond de tepel, in zijn mond. Tijdens het drinken wordt de tepel naar achteren in de mond getrokken. Na de voeding kan hij daardoor wat langer zijn dan daarvoor.

Je tepel kan tijdens de zwangerschap en de periode van borstvoeding donkerder worden. Ook kunnen de kleine bultjes op de tepelhof meer opvallen. Dat zijn kliertjes die een vettige stof afgeven en de huid helpen beschermen. Je hoeft ze niet uit te knijpen of weg te schrobben.

Een harde tepel is meestal een gewone reactie op kou, aanraking of het drinken van je baby. Wordt de tepel wit en krijg je daarna stekende of brandende pijn, dan kan er iets anders spelen, zoals een tijdelijke vernauwing van de bloedvaatjes.

Zo herken je een tepel die te veel druk krijgt

Gevoeligheid bij het begin van een voeding hoort snel af te nemen. Blijft het pijn doen tijdens het drinken, of zie je na afloop een duidelijke beschadiging, dan is dat niet iets waar je doorheen hoeft te bijten.

Let na een voeding op deze signalen:

  • Je tepel is afgeplat of heeft de vorm van een lippenstiftpunt.
  • Je ziet een witte streep, een blaar of een kloofje.
  • De tepel blijft rood, rauw of pijnlijk na het drinken.
  • Je hoort je baby steeds smakken of ziet dat hij vaak loslaat.

Deze signalen kunnen erop wijzen dat de tepel te veel druk of wrijving krijgt. Een lactatiekundige, verloskundige of kraamverzorgende kan een voeding observeren en helpen bepalen wat er gebeurt. Wil je je baby van de borst halen, verbreek dan eerst voorzichtig het vacuüm met een schone vinger in zijn mondhoek.

Pijnlijke tepels en tepelkloven

Een tepelkloof is een scheurtje in de huid van de tepel. Dat kan flink pijn doen, zeker als je baby weer begint te drinken. Een kloof ontstaat vaak door druk of wrijving tijdens het voeden. Ook kolven met een niet goed passend borstschild of een te sterke zuigkracht kan de huid beschadigen.

Probeer de oorzaak aan te pakken in plaats van alleen de wond te verzorgen. Laat bij pijn tijdens het voeden iemand meekijken. Doet kolven pijn, verlaag dan de zuigkracht en kijk of het borstschild goed past: de tepel moet vrij kunnen bewegen in de tunnel, zonder voortdurend tegen de wand te schuren.

Bij een klein kloofje kun je meestal doorgaan met voeden. Een beetje bloed uit een kloof betekent niet automatisch dat je moet stoppen. Is de wond diep, wordt de pijn erger of lukt voeden door de pijn niet, neem dan contact op met je verloskundige, huisarts of lactatiekundige. Samen kun je een manier zoeken om de tepel te laten herstellen en de melk te blijven geven.

Dagelijkse verzorging van je tepels

Je hoeft je tepels niet voor elke voeding te wassen. Gewoon douchen is voldoende. Zeep op de tepel kan de huid uitdrogen, dus spoel die liever met water af. Dep je huid daarna zacht droog in plaats van te wrijven.

Na het voeden kun je een paar druppels moedermelk op de tepel laten drogen als dat prettig voelt. Sommige moeders gebruiken een tepelzalf tegen een droge of gevoelige huid. Zo’n zalf kan prettig zijn, maar lost de oorzaak van een kloof niet op. Gebruik geen product dat prikt of de huid irriteert.

Draag een beha die niet tegen je tepels schuurt en vervang natte zoogcompressen regelmatig. Zo blijft de huid niet langdurig vochtig. Plakt een kompres aan een wondje, maak het dan voorzichtig nat voordat je het loshaalt.

Platte, ingetrokken of ongelijke tepels

Tepels zijn er in allerlei vormen. Een platte tepel steekt weinig uit. Een ingetrokken tepel trekt naar binnen. Ook kunnen je tepels van elkaar verschillen. Dat betekent niet vanzelf dat je geen borstvoeding kunt geven: je baby neemt immers meer dan alleen de tepel in zijn mond.

Een volle, gespannen borst kan het lastiger maken om de tepel en tepelhof goed vast te pakken. Het kan helpen om vlak voor het voeden een beetje melk met de hand af te kolven, zodat de huid rond de tepel zachter wordt. Lukt het aanhappen niet of blijft het pijnlijk, vraag dan hulp aan een lactatiekundige.

Een tepelhoedje kan soms tijdelijk helpen, bijvoorbeeld als aanhappen moeilijk gaat. Het is niet voor iedereen nodig en de maat en plaatsing doen ertoe. Een nadeel is dat je baby bij sommige hoedjes minder goed melk kan binnenkrijgen. Gebruik het daarom bij voorkeur met begeleiding en kijk samen hoe het drinken verloopt.

Wanneer laat je een tepelklacht beoordelen?

Neem contact op met je verloskundige, huisarts of lactatiekundige als pijn blijft terugkomen, je een kloof hebt die niet geneest of je tepel na elke voeding wit of vervormd is. Een witte tepel met pijn kan door druk ontstaan, maar ook door een reactie van de bloedvaatjes op kou. Warmte na de voeding kan bij die laatste klacht prettig zijn; laat ook beoordelen waardoor de pijn ontstaat.

Een witte of gele stip op de tepel kan gevoelig zijn. Prik die niet zelf open, want daarmee kun je de huid beschadigen. Laat ernaar kijken als de stip pijn doet of niet verdwijnt.

Neem dezelfde dag contact op met je huisarts als je borst rood, warm en pijnlijk is en je ook koorts hebt of je ziek voelt. Laat ook onverwacht bloederig vocht uit de tepel beoordelen, zeker als je geen zichtbaar wondje hebt.

Veelgestelde vragen over tepels bij borstvoeding

Is het normaal dat er melk uit mijn tepel lekt?
Ja. Tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding kan er spontaan wat melk uit je tepel komen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als je baby huilt of als je andere borst wordt gevoed. Lekkende borsten vertellen op zichzelf niet hoeveel melk je baby drinkt.

Moet ik mijn tepels voorbereiden op borstvoeding?
Nee. Je hoeft je tepels niet te schuren, te masseren of met een ruwe handdoek harder te maken. Dat kan de huid juist irriteren of beschadigen.

Kunnen mijn tepels verschillend reageren?
Ja. De ene tepel kan bijvoorbeeld gevoeliger zijn of een andere vorm hebben dan de andere. Kijk bij pijn aan één kant of je na het voeden een verschil ziet, zoals een afgeplatte tepel of een wondje. Laat bij aanhoudende klachten iemand meekijken.

Je tepels hoeven niet pijnvrij te zijn vanaf de eerste seconde, maar voeden hoort ook geen strijd tegen pijn te worden. Vooral een kloof of een tepel die telkens vervormd uit de mond komt, verdient aandacht.

Scroll naar boven