Bij het overlijden van je moeder heeft werk-vrije-tijd een speciale betekenis. Het verliezen van een ouder is heftig en er komt veel op je af. Je wilt afscheid nemen, de begrafenis of crematie regelen en ook stilstaan bij het verlies. Werkgevers in Nederland houden hier rekening mee. Hoeveel vrije dagen kun je precies verwachten in zo’n moeilijke periode? En welke regels zijn er rondom rouwverlof als je moeder overlijdt?
Wat zegt de wet over verlof bij overlijden?
In Nederland bestaat er geen landelijke wet die precies regelt hoeveel dagen je vrij krijgt bij het overlijden van je moeder. De meeste bedrijven en sectoren hebben het wel goed vastgelegd in hun cao of arbeidsovereenkomst. Bij een familielid in de eerste graad, zoals je moeder, krijg je in de meeste gevallen vier dagen verlof. Dit wordt vaak rouwverlof of bijzonder verlof genoemd. Deze werk-vrije-tijd begint meestal op de dag van het overlijden en geldt voor de periode erna, zodat je de uitvaart kunt regelen en afscheid kunt nemen. Soms is het mogelijk deze dagen te spreiden, bijvoorbeeld als de uitvaart later plaatsvindt.
Hoe zit het met de eerste en tweede graad familie?
Rouwverlof verschilt per graad van familie. Je moeder valt onder de eerste graad. Dit geldt ook voor je vader, kind of partner. Bij familieleden in de eerste graad zijn de regels meestal het ruimst. Voor familie in de tweede graad, denk aan ooms, tantes of grootouders, gelden vaak minder vrije dagen. In veel cao’s staat dat je voor een eerste graads familielid meestal recht hebt op vier werkdagen om te rouwen en alles te regelen. Voor familieleden in de tweede graad is dat vaak één dag of soms helemaal niet. Daarom is het belangrijk om te controleren wat er precies in jouw arbeidsvoorwaarden staat. Dit kun je bijvoorbeeld terugvinden in de personeelsgids van je werk of kunt navragen bij de afdeling personeelszaken.
Wat moet je regelen met je werkgever?
Neem zo snel mogelijk contact op met je werkgever of leidinggevende als je moeder overlijdt. Vertel duidelijk wanneer het overlijden is, wanneer de uitvaart plaatsvindt en hoeveel dagen je denkt nodig te hebben. Je werkgever hoort je rouwverlof toe te kennen volgens de afspraken in de cao of je contract. De meeste werkgevers zullen begrip tonen en meedenken. Soms zijn de vier dagen niet genoeg. Je kunt dan overleggen over extra werkdagen vrij. Dit kan met vakantiedagen of onbetaald verlof. Leg alle afspraken even vast per e-mail. Zo weet je allebei waar je aan toe bent en kun je je hoofd bij andere zaken houden. Bij sommige werkgevers kun je ook gebruikmaken van speciale regelingen voor flexibiliteit, zoals thuiswerken in de eerste weken na het verlies.
Extra werk-vrije-tijd aanvragen als het nodig is
Soms is het rouwen en regelen ingewikkelder dan je dacht. Je kunt het bijvoorbeeld emotioneel zwaarder hebben of veel zaken moeten afhandelen. Dan zijn vier dagen werk-vrije-tijd misschien te weinig. Bespreek dit met je leidinggevende of bedrijfsarts. Je werkgever kan met je meedenken over een oplossing. Ook extra vrije dagen opnemen via je vakantiesaldo is mogelijk. In bijzondere gevallen, bijvoorbeeld als je langdurig niet kunt werken door het overlijden, kan de bedrijfsarts openstaan voor ziekteverlof of tijdelijke aanpassingen op je werk. Het is dus goed om hierover in gesprek te blijven, zodat je de rust krijgt die je nodig hebt.
Na het verlof, terug op je werk
Terugkeren op je werk na het overlijden van je moeder kan lastig zijn. Het gewone ritme voelt vreemd en emoties kunnen onverwacht opkomen. Veel werkgevers bieden ondersteuning, zoals een gesprek met een vertrouwenspersoon of bedrijfsmaatschappelijk werk. Als je merkt dat werken nog zwaar is, bespreek dit dan met je leidinggevende. Samen kun je zoeken naar oplossingen, bijvoorbeeld tijdelijk minder uren werken of aangepaste taken. Zo kun je in eigen tempo weer wennen aan de werkvloer. Geef het vooral aan als je extra steun nodig hebt. Je werkgever heeft ook de zorg om te kijken naar hoe het met je gaat na zo’n ingrijpende gebeurtenis.
Veelgestelde vragen over vrije dagen bij overlijden moeder
-
Hoeveel dagen krijg je vrij bij het overlijden van je moeder? Bij het overlijden van je moeder krijg je meestal vier dagen vrij vanuit je werk. Dit geldt als ze onder de eerste graad familie valt, wat meestal zo is.
-
Mag je de vrije dagen zelf kiezen? De dagen voor rouwverlof zijn bedoeld om je te helpen rond de uitvaart. Vaak zijn ze vanaf de dag van overlijden, maar soms is het mogelijk ze anders te verdelen als dit nodig is voor bijvoorbeeld de datum van de uitvaart. Neem hiervoor altijd contact op met je werkgever.
-
Krijg je bij elk bedrijf hetzelfde aantal dagen verlof? Het aantal vrije dagen kan per bedrijf of sector verschillen. Dit hangt af van de cao of de afspraken in je arbeidscontract. De meeste bedrijven houden vier dagen aan, maar het kan zijn dat het bij jouw werk anders geregeld is. Controleer dit bij personeelszaken.
-
Wat kun je doen als je meer dagen nodig hebt? Als je langer werk-vrije-tijd nodig hebt, kun je in overleg met je werkgever extra verlofdagen opnemen, bijvoorbeeld vakantiedagen. Soms kun je ook onbetaald verlof krijgen als je dat wilt.
-
Worden de dagen rouwverlof betaald? De vier dagen rouwverlof bij het overlijden van je moeder worden gewoon doorbetaald. Je salaris loopt dus door zoals anders.