Hoe ontstaat een zwangerschap buiten de baarmoeder?
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap betekent dat de bevruchte eicel zich op de verkeerde plek heeft genesteld, namelijk buiten de baarmoeder. Normaal gesproken nestelt een eicel zich in de baarmoeder, waar het kan uitgroeien tot een baby. Maar bij deze aandoening gebeurt dat niet, waardoor er risico’s ontstaan voor de gezondheid.
De meeste buitenbaarbaarlijke zwangerschappen beginnen in de eileider. Dit komt omdat de bevruchte eicel onderweg naar de baarmoeder ergens blijft hangen. Soms komt dit door een beschadiging of een vernauwing van de eileider. Zo’n beschadiging kan bijvoorbeeld komen door een eerdere ontsteking, een operatie of een eerdere buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Andere oorzaken zijn minder vaak voorkomend, maar in zeldzame situaties kan het eitje zich ook vastzetten in de eierstok, buikholte of bij de opening van de baarmoeder. In de meeste gevallen is niet precies duidelijk waarom het misgaat, maar mensen met beschadigde eileiders lopen een groter risico. Roken en bepaalde vruchtbaarheidsbehandelingen verhogen ook de kans.
De klachten en verschijnselen herkennen
Het herkennen van dit probleem is niet altijd makkelijk. Vaak lijkt het begin van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap op een gewone zwangerschap. Je krijgt hetzelfde soort klachten zoals het uitblijven van de menstruatie, gevoelige borsten en soms wat misselijkheid. Naarmate de zwangerschap groeit, kunnen er klachten optreden zoals licht bloedverlies uit de vagina en pijn in de onderbuik of aan één kant van de buik. Bij het doorscheuren van de eileider kun je ineens heftige pijn krijgen. Dit is een spoedgeval, want er kan een bloeding in de buik ontstaan. Klachten als duizeligheid, flauwvallen of schouderpijn kunnen dan tekenen zijn van inwendig bloedverlies. Merkt iemand deze klachten op, dan is snel medische hulp nodig.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Wanneer er een vermoeden bestaat van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, zal een arts meestal een zwangerschapstest doen en een echo maken. Op de echo bekijkt de arts of er een vruchtje in de baarmoeder zit. Zit daar niets, maar is de zwangerschapsduur wel gevorderd of zijn er klachten, dan bekijkt de arts extra goed de eileiders en het gebied rondom de baarmoeder. Soms is het nodig om bloedonderzoek te doen om te kijken naar het hCG-hormoon. Bij twijfel wordt het onderzoek na een paar dagen herhaald. In sommige situaties wordt besloten een kijkoperatie te doen, waarbij de arts in de buik kan kijken waar het vruchtje zit.
De behandeling en wat je kunt verwachten
Een ectopische zwangerschap is helaas niet levensvatbaar. Het vruchtje kan daar niet doorgroeien tot een baby en soms kan het gevaarlijk zijn voor de vrouw. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, afhankelijk van de situatie. Bij sommige vrouwen kan het lichaam de zwangerschap zelf opruimen. Dit noemen we ‘afwachten’. Dit kan alleen als de klachten mild zijn en de zwangerschap niet te groot is. In andere gevallen kan gekozen worden voor een injectie met een medicijn dat het vruchtje stopt met groeien en het lichaam helpt om het weg te werken. Als het vruchtje groter is of de eileider dreigt te scheuren, is soms een operatie nodig. Hierbij wordt het vruchtje weggehaald, meestal via een kijkoperatie. Soms moet tijdens de operatie de hele eileider weggehaald worden, maar als het kan, probeert de arts de eileider te behouden. Na de behandeling volgen nog controles om te kijken of alles uit het lichaam is verdwenen en de hormoonwaarden weer normaal zijn.
Omgaan met emoties en de toekomst
Het krijgen van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is niet alleen lichamelijk zwaar, maar kan ook veel verdriet en teleurstelling geven. Ineens verander je van blijdschap naar zorgen of zelfs angst. Praat hierover met je partner, familie of vrienden. Soms is het prettig om contact te zoeken met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Het is ook heel normaal als er twijfels zijn over een volgende zwangerschap. Meestal kun je na herstel weer zwanger worden, maar de kans op herhaling is iets groter. Bespreek met de arts wanneer het weer veilig is om zwanger te worden en wat de risico’s zijn. Goed nazorg en begeleiding helpen om alles een plek te geven.
Veelgestelde vragen over buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Kan een zwangerschap buiten de baarmoeder vanzelf goedkomen?
Een zwangerschap buiten de baarmoeder kan nooit uitgroeien tot een gezonde baby. Op tijd behandelen is belangrijk, omdat het anders gevaarlijk kan zijn voor de gezondheid van de vrouw.
Zorgt een buitenbaarmoederlijke zwangerschap altijd voor blijvende schade?
Soms ontstaan er beschadigingen aan de eileider, maar veel vrouwen houden geen blijvende klachten over. Toch is de kans op een nieuwe buitenbaarmoederlijke zwangerschap iets groter dan voorheen.
Wat zijn de belangrijkste signalen van dit probleem?
De belangrijkste signalen zijn buikpijn, bloedverlies en soms pijn aan één kant van de buik. Heftige buikpijn met misselijkheid, duizeligheid of flauwvallen kan wijzen op een scheur; dit is een spoedgeval.
Wanneer mag je weer proberen zwanger te worden?
Na herstel mag een vrouw meestal na een paar maanden weer proberen zwanger te worden. Het is verstandig om dit met de arts te bespreken, zodat je weet wat veilig is in jouw situatie.
Hoe vaak komt deze aandoening voor?
Ongeveer 1 op de 100 zwangerschappen eindigt buiten de baarmoeder.
